Projekt „Świętokrzyskie Wykłady Staszicowskie” to inicjatywa naukowo-edukacyjna realizowana w ramach obchodów Roku Stanisława Staszica. Celem projektu przygotowanego przez Muzeum Historii Kielc i Kieleckie Towarzystwo Naukowe jest popularyzacja wiedzy o życiu, działalności i dokonaniach Staszica oraz promocja dziedzictwa kulturowego i naukowego miasta Kielce, a także całego regionu świętokrzyskiego.
„Świętokrzyskie Wykłady Staszicowskie” wpisują się w obchody Roku Stanisława Staszica, ustanowionego przez Sejm RP w 200. rocznicę śmierci wybitnego myśliciela, naukowca i reformatora. Organizatorzy podkreślali szczególne związki Staszica z Kielcami i regionem świętokrzyskim, gdzie realizował swoje idee rozwoju przemysłu, nauki i edukacji.
– Rok 2025 upłynął pod znakiem obchodów Stefana Żeromskiego i Edmunda Niziurskiego. Z kolei aktualny 2026 poświęcony jest Stanisławowi Staszicowi. Przygotowany program obejmuje warsztaty dla dzieci i młodzieży oraz zajęcia w szkołach prowadzone przez nauczycieli i pracowników muzeum. Zachęcam wszystkich do aktywnego udziału i promowania wydarzeń, które wspierają edukację historyczną w naszym mieście – powiedział Tomasz Porębski, wiceprezydent Kielc.
Celem projektu jest popularyzacja wiedzy o życiu i dokonaniach Staszica oraz promocja dziedzictwa kulturowego i naukowego Kielc i całego regionu. W ramach cyklu odbędą się wykłady, spotkania i wydarzenia popularyzujące naukę, skierowane zarówno do mieszkańców Kielc, jak i gości z całego kraju.
– Partnerami projektu są m.in. Świętokrzyska Akademia Nauk, Instytut Geologiczny w Kielcach oraz Otwarte Forum Ekonomiczne. Łączy on charakter naukowy i edukacyjny, obejmuje prelekcje, warsztaty i wyjazdy terenowe inspirowane działalnością Staszica. W lutym odbędzie się otwarta debata „200 lat inspiracji – wpływ myśli Staszica na rozwój regionu”, a w listopadzie wydarzenia naukowe i ekonomiczne pokazujące, jak jego idee mogą kształtować współczesny rozwój regionu – przedstawił dr Cezary Jastrzębski.
Za merytoryczny wymiar odpowiada Komitet Naukowy w składzie: prof. zw. dr hab. Adam Massalski – przewodniczący, dr hab. prof. UJK Marzena Marczewska – wiceprzewodnicząca, prof. dr hab. Jerzy Szczepański, dr hab. Anna Fijałkowska-Mader, dr hab. Andrzej Szplit, dr Wiesława Rutkowska, dr Andrzej Rembalski, dr Cezary Jastrzębski, a także dr Jan Główka.
Program edukacyjny „Staszic. Myślenie, które wyprzedzało czas” obejmuje zajęcia dostosowane do różnych grup wiekowych. Dla najmłodszych (klasy 0–III) przewidziano warsztaty odkrywcze w muzeum. Z kolei starsze dzieci (klasy IV–VI) poznają geologię i przyrodę regionu śladami Staszica, a uczniowie klas VII–VIII wezmą udział w zajęciach z elementami gry strategicznej dotyczących Staropolskiego Okręgu Przemysłowego. Dla szkół ponadpodstawowych przygotowano natomiast pracę z tekstami źródłowymi i dyskusję nad aktualnością myśli Staszica w kontekście współczesnych wyzwań.
Cykl wykładów obejmuje m.in. prelekcje: dr Cezarego Jastrzębskiego – Związki Stanisława Staszica z regionem świętokrzyskim, dr hab. Andrzeja Szplita – Stanisław Staszic ekonomista, orędownik przedsiębiorczości, edukator, dr Jana Główkę – Akademia Górnicza w Kielcach – u źródeł polskiego szkolnictwa politechnicznego, czy prof. zw. dr hab. Adama Massalskiego – Kielce w czasach Staszica.
