Powojenna konspiracja niepodległościowa była najliczniejszą formą zorganizowanego oporu polskiego społeczeństwa wobec reżimu komunistycznego. W zbrojnym podziemiu działało nawet 200 tys. osób w różnych oddziałach. Kolejnych 20 tys. walczyło w partyzantce. Kilkaset tysięcy osób zapewniało łączność, aprowizację, wywiad i schronienie. Przeciwko władzy występowali także uczniowie zrzeszeni w podziemnych organizacjach młodzieżowych – łącznie ok. 20 tys. młodych ludzi.

Święto, przypadające w rocznicę zamordowania 1 marca 1951 r. przywódców IV Zarządu Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość, ustanowiono w 2011 r. jako wyraz hołdu dla żołnierzy drugiej konspiracji za świadectwo męstwa, niezłomnej postawy patriotycznej i przywiązania do tradycji patriotycznych oraz krew przelaną w obronie Ojczyzny. Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych” to także wyraz szacunku wobec licznych społeczności lokalnych, których patriotyzm i stała gotowość ofiar na rzecz idei niepodległościowej pozwoliły na kontynuację oporu.

Organizatorem uroczystości był Instytut Pamięci Narodowej Delegatura w Kielcach. Współorganizatorzy: Prezydent Kielc, Wojewoda Świętokrzyski, Marszałek Województwa Świętokrzyskiego, Centrum Przygotowań do Misji Zagranicznych, 10. Świętokrzyska Brygada Obrony Terytorialnej, Ośrodek Myśli Patriotycznej i Obywatelskiej, Stowarzyszenie Ochrony Dziedzictwa Narodowego, Kuratorium Oświaty w Kielcach. Miasto Kielce reprezentował wiceprezydent Tomasz Porębski.